Onderzoek Universiteit Utrecht: ouders voelen zich gehoord, gezien en financieel gecompenseerd door de SGH-methode, maar we zijn er nog lang niet.

Gisteren (27 augustus 2026) publiceerde de Universiteit Utrecht het onderzoeksrapport "Gehoord, gezien en financieel gecompenseerd: De (Gelijk)waardig Herstelmethode en het herstel van ouders na de toeslagenaffaire", van onderzoekers Amarins Jansma en prof. dr. Kees van den Bos. Het is het eerste onderzoek dat wetenschappelijk in kaart brengt of en hoe de SGH-methode bijdraagt aan het herstel van ouders die zijn geraakt door de toeslagenaffaire. Wij zijn dankbaar dat dit onderzoek er is, en delen graag wat het ons laat zien, maar ook vooral wat we nog te doen hebben.

Wat het onderzoek laat zien

201 ouders die hun traject bij SGH hebben afgerond, deelden hun ervaringen in een vragenlijst. Zij deden dat in cijfers, én in hun eigen woorden. De belangrijkste uitkomst: ouders voelen zich gemiddeld eerlijk behandeld en erkend in hun contact met SGH, en dat hangt samen met meer vertrouwen in SGH en met meer ervaren herstel. Ook tevredenheid over de financiële uitkomst draagt daaraan bij. Met andere woorden: gehoord en gezien worden én financieel gecompenseerd worden, blijken allebei van belang voor herstel en kunnen niet los van elkaar gezien worden.

Een kleine meerderheid van de ouders (59%) geeft aan zich voldoende hersteld te voelen; gemiddeld beoordelen ouders hun herstel met een 5,8, met een 7 als meest gegeven cijfer. Dat cijfer is misschien lager dan we zouden willen, en tegelijk begrijpelijk: je herstelt niet zomaar van iets dat zo groot en systemisch is als de toeslagenaffaire. De onderzoekers benadrukken zelf ook dat herstel voor iedere ouder anders is, en voor sommigen nooit volledig zal lukken.

Dank aan iedereen die dit mogelijk maakte

Dit onderzoek was alleen mogelijk dankzij een gezamenlijke inspanning: van de ouders die hun verhaal en hun cijfers met ons wilden delen, Amarins Jansma en Kees van den Bos van de Universiteit Utrecht, tot alle collega's die dagelijks aan het werk zijn binnen SGH.

We willen in het bijzonder alle ouders bedanken die hun verhaal hebben verteld: aan hun Luisterend Schrijver, en in dit onderzoek. Dat is niet niks. Voor veel ouders betekent het opnieuw stilstaan bij pijnlijke gebeurtenissen. Dat jullie dat hebben gedaan, en dat jullie ons daarmee hebben laten zien wat werkt en wat niet, is iets waar we elke dag van blijven leren.

Tegelijk erkennen we ook wat dit onderzoek ons niet laat zien, of wat er tussen de regels staat: niet elke Verteller vindt in onze methode wat hij of zij nodig heeft. Een deel van de ouders in dit onderzoek geeft een lage waardering aan de financiële uitkomst; sommigen noemen expliciet dat bepaald leed onvoldoende erkend wordt in de schadeberekening. En er zijn ouders die wij, ondanks alle inzet, nog niet hebben kunnen helpen, of voor wie onze aanpak niet aansluit bij wat zij nodig hebben. Dat is een pijnlijke, maar belangrijke erkenning om hardop uit te spreken. We nemen de aanbevelingen uit dit rapport dan ook serieus, juist op dit punt: ruimte bieden voor verschillende vormen van erkenning, en beter uitleggen waarom uitkomsten soms verschillen.

Een bijzonder woord van dank aan onze Luisterend Schrijvers

Een van de duidelijkste conclusies uit het onderzoek is dat het écht luisteren, zonder oordeel en met tijd en aandacht, een sleutelrol speelt in herstel. Ouders geven aan zich voor het eerst gehoord te voelen, de ruimte te krijgen om hun verhaal op hun eigen manier te doen, en zich daardoor gezien te voelen als mens. Dat is precies het werk van onze Luisterend Schrijvers.

Dat zij dit vrijwillig doen, met zoveel toewijding, is iets wat we niet vaak genoeg kunnen benoemen. Dit onderzoek bevestigt zwart-op-wit wat we al vermoedden: jullie luisterend oor doet er echt toe voor het herstel van ouders. Dank jullie wel.

We zijn er nog lang niet

Dit onderzoek laat ook zien waar de grenzen liggen van wat SGH als onafhankelijke stichting kan doen. Het vertrouwen van ouders in de overheid en de samenleving is nog altijd erg laag: slechts één op de vijf ouders geeft aan na afloop van het traject voldoende vertrouwen in de overheid te hebben. Dat vertrouwen herstelt niet vanzelf, en zeker niet zolang de overheid die dit onrecht heeft veroorzaakt, in de uitvoering nog te vaak stuurt op snelheid en dossiers, in plaats van op wat ouders daadwerkelijk nodig hebben.

We snappen die druk op snelheid, en delen die deels: hoe eerder dit hoofdstuk afgerond kan worden, hoe beter. Maar afronden mag niet ten koste gaan van erkenning. Een deadline is geen vervanging voor oprecht luisteren, en een mens is geen dossier. Zolang de overheid in dit herstelproces vooral vanuit een systemische, procesmatige blik blijft opereren, is het onmogelijk om de erkenning te vinden die nodig is om echt te kunnen herstellen.

Dit onderzoek onderstreept daarom nog eens waarom SGH bestaat, en waarom onafhankelijke, op de mens gerichte ondersteuning zo hard nodig blijft. Niet als vervanging van de verantwoordelijkheid van de overheid, maar als aanvulling erop. Totdat die verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk vanuit die menselijke blik wordt ingevuld.

Het volledige onderzoeksrapport is te lezen via deze link: Gehoord, gezien en financieel gecompenseerd: De (Gelijk)waardig Herstelmethode en het herstel van ouders na de toeslagenaffaire - Utrecht University