Herstel laat zich niet dwingen: onze reactie op het Kamerdebat van 14 oktober
Op woensdag 14 oktober sprak de Tweede Kamer met staatssecretaris Palmen over de hersteloperatie kinderopvangtoeslag. Op tafel lagen de 23e voortgangsrapportage en de brief van 12 oktober, waarin de staatssecretaris maatregelen aankondigt om de afhandeling van bezwaren te versnellen en het tempo van de doorstroom in de routes voor aanvullende schade te verhogen. Daarbij gaat het om: bezwaar en schade meer samen afhandelen; betere voorlichting aan ouders, meer hulp en ondersteuning voor advocatenkantoren met veel cliënten; opschaling bij SGH plus een weegmoment in voorjaar 2027. In het gehele stelsel gaat volgens de staatssecretaris de afronding minder vlot dan verwacht, en dat is volgens haar voor niemand wenselijk: niet voor ouders die al lange tijd wachten op een afronding en niet richting de maatschappij. Stichting (Gelijk)waardig Herstel (SGH) heeft haar standpunt vooraf met Kamerleden gedeeld. Hieronder leest u wat wij hebben ingebracht en wat ons in het debat opviel.
Ons standpunt
Niemand wil dat herstel eindeloos duurt. Ouders willen dit trauma afsluiten, het liefst zo snel mogelijk, en SGH wil dat ook. Maar snel is niet hetzelfde als haast, en afronden is iets anders dan een deadline halen. Daarom vindt SGH dat de regie over het tempo bij de ouders ligt. Herstel laat zich niet dwingen: je kunt alleen zelf bepalen wat het juiste proces is om te doorlopen, en dat kan en mag tijd kosten. Ruim 80 procent van de gedupeerde ouders kiest voor de route van SGH, waarin zij in eigen tempo hun verhaal vertellen aan een luisterend schrijver.
Wij hebben als SGH de Kamer de volgende vier onderwerpen meegegeven voor de staatssecretaris:
De regie over het herstelproces ligt bij de ouder. SGH hanteert geen termijnen voor ouders in de SGH-route, en wil graag een pauze op alle schulden totdat de aanvullende schade is afgehandeld.
De keuze ligt bij de ouder. Geen automatische plaatsing in een route, ook niet bij een lopend bezwaar, en geen andere route zonder uitdrukkelijke toestemming van de ouder.
Rust, reinheid en regelmaat in de hersteloperatie. Voorkomen dat de hersteloperatie onderhevig is aan wijzigingen, ouders ervaren hierdoor stress en druk.
Verantwoording over herstel, niet alleen over aantallen. Naast het aantal afgeronde dossiers ook zicht op hoe ouders hun herstel ervaren. En hoe de nazorg plaatsvindt.
Wat ons opviel in het debat
De Kamer vroeg de staatssecretaris vooral om concrete stappen. Kamerleden deden voorstellen om ouders in groepen in te delen of eenvoudige gevallen eerst af te handelen, en vroegen naar de kosten van uitstel. De staatssecretaris gaf aan dat veel van die suggesties al in uitvoering zijn en zegde toe binnenkort een uitwerking van die maatregelen te sturen. De Kamer vond de antwoorden op veel punten niet duidelijk genoeg en vroeg om verduidelijking en concretisering. Er komt een vervolg: CDA heeft een tweeminutendebat aangevraagd, waarin Kamerleden moties kunnen indienen. En de staatssecretaris heeft toegezegd meer inzicht te geven, inclusief een update over de stand van zaken ten aanzien van de versnellingsmaatregelen.
De staatssecretaris houdt vast aan eind 2027 als doel voor het financieel herstel, en gaf daarbij aan dat deze doelstelling onder druk staat. Daarom neemt zij maatregelen om tot de benodigde versnelling te komen. Het debat ging daarmee vooral over tempo, capaciteit en sturing. Over wat ouders zelf nodig hebben om hun herstel af te ronden, en over wie het tempo bepaalt, is minder gesproken.
Eén correctie
In het debat ontstond het beeld dat SGH koerst op afronding van alle trajecten in 2027. Als ouders hun traject kunnen en willen afronden in 2027 dan zullen wij als SGH ons daar maximaal voor inzetten. Wij zien nu al dat ouders behoefte hebben aan een zorgvuldig proces en de SGH route als zeer prettig ervaren en zien daarom dat er ook tijd nodig zal zijn na 2027 voor de hersteloperatie. Wat onze woordvoerder eerder in Trouw zei, klopt: wij hopen op afronding in 2028, en ook dat is een forse opgave. Wij hebben dit ook onder de aandacht gebracht van het ministerie en de Kamer
Luisterend Schrijvers
De staatssecretaris wees in het debat op het tekort aan Luisterend Schrijvers en riep op om je aan te melden. Die oproep delen wij van harte. Alleen al in de regio Rotterdam zijn zo’n 1.000 Luisterend Schrijvers nodig. Aanmelden kan via onze website.
Hoe verder
Wij blijven in gesprek met het ministerie over afspraken die drie dingen combineren: minder wachttijd voor ouders, behoud van de eigen regie van ouders en rust, reinheid en regelmaat in het proces. Op donderdag 22 oktober organiseert SGH het symposium “Herstel laat zich niet dwingen”, waar ouders, wetenschappers, samenleving en overheid met elkaar in gesprek gaan over wat herstel werkelijk vraagt.